‘Taylor Swift tek tweet’le bitirebilir’ Spotify’da neler oluyor? | 7 SORU 7 CEVAP

Dünya günlerdir Spotify’ı konuşuyor. Platformun milyonlarca kişinin dinlediği en popüler podcast’inde Covid-19’la ve aşılarla ilgili yalan ve yanlış bilgilerin bilimsel gerçeklermiş gibi lanse edilmesi, önce bilim insanlarının ardından da müzisyenlerin ve başka podcast programcılarının tepkisini çekti. Podcast’in sona erdirilmesini isteyen müzisyenler, aksi takdirde eserlerini platformdan çekme tehdidinde bulundu.

Başta sessizliklerini koruyan Spotify yetkilileri ise çığ gibi çoğalan tepkiler ardından anlatmak ve Covid-19’la ilgili podcast’ler bağlamında dağıtılmış kuralları hayata aşmak zorunda kaldı.

Olan biteni takip etmeye yetişemediyseniz ve derli toplu bir özet arıyorsanız, işte 7 soru 7 yanıt ile Spotify’ın Covid krizi…

NASIL BAŞLADI?

Kanada asıllı ABD’li efsanevi folk rock şarkıcısı Neil Young, 24 Aralık günü yayımladığı menajeri Frank Gironda ve plak şirketi Warner Records’ın benzer başkanı ve COO’su Tom Corson’a hitaben yazılmış bir açık mektupla Spotify’ı Covid konusunda çarpıtmaların ve hatalı bilgilerin yayılmasına yardım olmakla suçladı. Young’ın odağında “The Joe Rogan Experience” (JRE) isimli podcast programının yapımcısı Joe Rogan bulunuyordu.

76 yaşındaki Young, Spotify’a tabiri caizse bir ültimatom vererek “Ya Rogan’la bağınızı koparırsınız veya şarkılarımı uygulamanızdan kaldırırım” dedi.

Young daha sonra sildiği mektubunda, “Bunu yapıyorum çünkü Spotify aşılar konusunda sahte bilgiler yayıyor ve potansiyel olarak bu çarpıtmalara inanan şahısların ölümlerine yol açıyor. Lütfen hemencecik bu konuda harekete geçin ve beni de zamanlamaya dair bilgilendirin” ifadelerini kullandı ve ekledi:

“Her bir bölümü tahminen 11 milyon birey kadar dinlenen JRE, sadece Spotify üzerinden yayınlanıyor. Spotify’ın platform üzerindeki hatalı bilgileri yönetme sorumluluğu bulunuyor, ancak şirketin şu lahza bir hatalı bilgi politikası bulunmuyor. BUGÜN hemencecik Spotify’a tüm eserlerimin platformlarından kaldırılmasını istediğimi bildirmenizi istiyorum. Ya Rogan’ı yayınlayacaklar ya Young’ı, ikisi birden olmaz.”

Gironda, The Daily Beast’e yaptığı açıklamada mektubun içten olduğunu onaylama etti ve “Bu konu Neil için gerçekte fazla önemli. Şu lahza çok üzgün, olayı çözmeye çalışıyoruz” diye konuştu.

Fakat konu çözülemedi ve 26 Ocak günü, Young sözünü tutarak tüm albümlerini Spotify’dan kaldırdı. Ardından internet sitesinden bir yorumlama yayımlayan Young, “Umarım diğer sanatçılar ve plak şirketleri de Spotify platformundan çıkarlar ve Spotify’ın Covid hakkındaki ölümcül hatalı bilgilendirmelerini desteklemeye son verirler” ifadelerini kullandı.

Young birkaç yıl önce de Spotify’ın ses kalitesinin düşüklüğünü gerekçe göstererek eserlerini platformdan kaldırmış ama sonradan geri dönmek zorunda kalmıştı. 2019’da Rolling Stone’a verdiği röportajda, “İnsanlar müziğe buradan ulaşıyor. İnsanlar her ne olursa olsun şarkılarımı dinlesinler istiyorum. Yalnızca daha fazla duymalarını ve daha artı keyif almalarını istiyorum” ifadelerini kullanmıştı. Young bu süreçte sadece kendi şarkılarının dinlenebileceği bir streaming hizmeti de başlatmıştı.

Taylor Swift tek tweetle bitirebilir Spotifyda neler oluyor | 7 SORU 7 CEVAP

JOE ROGAN KİMDİR?

ABD’li bir komedyen ve UFC yorumcusu olan Joe Rogan, yayınlama hayatına 2009 yılında başlayan The Joe Rogan Experience isimli sohbet programıyla tanınıyor. Spotify 2020 yılında Rogan’a 100 milyon dolar ödeyerek programın tek yayıncısı olma hakkını satın aldı. JRE, şu lahza Spotify’ın popüler podcast’ler listesinde birincil sırada ve dünya genelinde en çok dinlenen podcast’lerden biri. Rogan, Covid’den önce de misafir seçimleri nedeniyle tartışmaların odağındaydı fakat pandemiyle işler ayrı bir noktaya geldi.

New York Times’ın “gezegenimizdeki azami tüketilmiş medya ürünlerinden biri” olarak nitelendirdiği Rogan, programda sık sık Covid’le ilgili yanlışlığı kanıtlanmış iddiaları, içten bilgiymiş gibi gündeme getiriyor. Bu iddialar aralarında hastanelere, ayrı sebepten ölen şahısların ölüm nedenini Covid-19 olarak kaydetmeleri için para verildiğini savunan bir komplo teorisi de bulunuyor. Rogan, hem Covid’i önlemekte ve çare etmekte etkisi olmayan ve hayvanlarda parazit tedavisi için kullanılan ivermectin isimli ilacın kullanımını da savunuyor.

Ocak ayı ortasında ABD’den 270 bilim insanı, hekim, profesör ve sağlık durumu çalışanı, Spotify’a bir açık mektup yazarak, Rogan’ın programıyla ilgili kaygılarını dile getirmişti.

İlk olarak Rolling Stone dergisinin yayımladığı mektupta Illinois Üniversitesi’nden epidemiyoloji uzmanı Katrine Wallace, Rogan’ı aşı karşıtı fikirleri sunan yayınları nedeniyle “millet sağlığı düşmanı” olarak nitelendirmişti. Rogan, Nisan ayında komedyen Dave Smith’in misafir olduğu bir bölümde “‘Bana 21 yaşındayım, aşı olmalı mıyım?’ diye sorsan cevabım ‘Hayır’ olur” sözleriyle tepki çekmişti.

Uzmanların mektubunda özellikle geçmişte mRNA aşı teknolojisi üzerinde alışan fakat son dönemde aşılarla ilgili hatalı bilgiler yaydığı için eleştirilen virolog Robert Malone’un konuk olduğu JRE bölümüne şive yapılmıştı.

Programın 3 saat 6 dakika süren 1757’nci bölümüne davetli olan Malone, ABD’yi Nazi Almanya’sına benzetmiş ve toplumun aşılarla ilgili bir “kitle oluşumu psikozundan” mustarip olduğunu bahis etmişti. (Bilim insanları böyle bir şey olmadığını net bir biçimde daima dile getirdi.) Malone hem aşı geliştiren şirketlerin “finansal çıkar çatışması” içinde olduğunu da öne sürmüştü.

Programın Jordan Peterson’ın katıldığı bir diğer bölümü de iklim değişikliği ile ilgili bilime tutarsız söylemler sebebiyle bilim insanları göre topa tutulmuştu.

Taylor Swift tek tweetle bitirebilir Spotifyda neler oluyor | 7 SORU 7 CEVAP

YOUNG’A YARDIM VEREN BAŞKA MÜZİSYENLER DE VAR MI?

Evet, var. Bir başka folk rock’çı Joni Mitchell da 29 Ocak günü bir açıklama yaparak müziklerini Spotify’dan kaldıracağını duyurdu. 1971’de yayımladığı Blue albümü, tüm zamanların en iyileri arasında farzedilen Mitchell, “Güvenilmez kişiler, insanların hayatlarına mülk olan yalanlar yayıyor. Bu meselede Neil Young’ın ve küresel bilim ve tıp camiasının yanındayım” ifadelerini kullandı.

Bruce Springsteen’in E Street Band isimli grubunun gitaristi olan Nils Lofgren de solo çalışmalarını Spotify’dan kaldırdı.

Sosyal medyada “I Stand with Neil Young” (Neil Young’ın yanındayım ve #CancelSpotify (Spotify’ı iptal et) etiketleri büyük alaka gördü.

Tweet’leriyle Young’a yardım çıkanlar da oldu. James Blunt fazla meşhur olan ama hiç istenmeyen şarkısı “You Are Beautiful”a esprili bir gönderme yaparak, “Eğer @spotify hemen @joerogan’ı kaldırmazsa, platformda yeni şarkı yayınlayacağım #youwerebeautiful” yazdı.

Gitarist Peter Frampton ise “Aferin Neil. Ben streaming konusunda hep Apple’cıydım. Joe Rogan’ı almayayım, teşekkür ederim! @neilyoung @SpotifyUSA” biçiminde bir paylaşım yaptı.

Apple Music’in de “Neil Young’ın yuvası. Bütün diskografisini Apple Music’te dinleyebilirsiniz” paylaşımı dikkat çekti.

Young ise Twitter’daki 76 bin takipçisine Amazon Music’e geçme çağrısı yaptı.

“Amazon yüksek çözünürlüklü ses kalitesini kitlelere geri getirme konusunda bir süredir liderlik ediyordu ve benim bütün albümlerimi en yüksek kaliteyle kulak vermek için şahane bir yer” derken yeni üye olacaklara 4 ay ücretsiz abonelik hediyesi verileceğini de duyurdu.

Taylor Swift tek tweetle bitirebilir Spotifyda neler oluyor | 7 SORU 7 CEVAP
Düşes Meghan, fakir ülkelere aşı götürmeyi amaçlayan Vax Live girişimine başkanlık ediyordu

SPOTIFY’A TEPKİ BILDIREN DIĞER KİŞİLER DE VAR MI?

İngiltere Kraliyet Ailesi’nin dargın üyeleri, Sussex Dükü Harry ile eşi Düşes Meghan da Spotify’daki hatalı bilgilerle ilgili kaygılarını dile getirenlerden.

Aralık 2020’de Spotify ile 25 milyon dolar karşılığında çok takvim bir podcast ortaklığı anlaşmasına imza atan çiftin kurduğu Archewell Vakfı’nın sözcüsü, 30 Ocak günü yaptığı açıklamada, “Archewell’in bir us olarak hayata geçirilmesinden bu yanlamasına, küresel yanlış bilgilendirme krizine çözüm üretmek için çalışıyoruz. Yüz milyonlarca insan her gün hatalı bilgilerin ve çarpıtmaların yok edici sonuçlarından etkileniyor. Geçen Nisan ayında kurucularımız, Spotify’daki ortaklarımıza, platformdaki Covid-19 hatalı bilgilerin aşırı gerçek sonuçları konusundaki kaygılarını iletmeye başladı. Spotify’ın bu millet sağlığı krizini çözmeye yardımcı olacak değişimleri hayata geçirmesini temin etmek için kaygılarımızı dile getirmeyi sürdürdük” ifadelerini kullandı.

Sözcü, doğrudan Rogan’ın programından bahsetmezken, Spotify’la Sussex’ler arasındaki meslek birliğinin süreceğini de vurguladı.

Harry ve Meghan çifti, Spotify’ın bünyesine kattığı ünlü isimler aralarında en ünlüleri olabilir. Anlaşmanın imzalandığı dönemde yapılan açıklamada çiftin çok sayıda podcast programına imza atacağı, bazılarının sunuculuğunu bazılarının da yapımcılığını üstleneceği belirtilmişti. Ancak ne kadar ünlü olurlarsa olsunlar Dük ve Düşes’in dinlenme rakamları Rogan’ın podcast’inin yanına devede kulak kalıyor.

Bu arada podcast yayıncısı Prof. Brene Brown da Spotify için içerik üretmeyi durdurduğunu, kararında değişim olursa yeniden kamuoyunu bilgilendireceğini duyurdu.

Taylor Swift tek tweetle bitirebilir Spotifyda neler oluyor | 7 SORU 7 CEVAP

SPOTIFY TARTIŞMADA NASIL BİR TAVIR İZLEDİ?

Young’ın ilk açıklamasının ardındaki sessizliğini koruyan Spotify, ünlü ismin albümlerini platformdan çekmesinin arkasında, “Neil’in kararı bizi üzdü ama kendisini en yakın zamanda baştan aramızda görmeyi umuyoruz” biçiminde bir açıklama yaptı. Bu süreçte hisseleri yüzde 6 değer kaybeden şirket, sonraki iki günde küçük bir toparlanma yaşasa da Mitchell’ın açıklamasıyla baştan sarsıldı. Hisse değerindeki kayıp toplam yüzde 12’yi buldu.

30 Ocak itibarıyla piyasa değeri 2 milyar dolar gerileyen Spotify, sosyal medyadaki abonelik iptali çağrıları sonucu abone kaybı da yaşadı. Şirket kaç kullanıcının platformu terk ettiğini açıklamadı ancak herif takviye ekibinden abonelere yapılan açıklamada “çok sayıda çağrı aldıkları ve cevap vermekte geç kalabilecekleri” belirtildi.

Bu gelişmelerin ardından pazar akşamı Spotify CEO’su Daniel Ek, bir açıklama yaparak platformun yeni Covid-19 politikasını açıkladı. Yeni içerik yönergeleri doğrultusunda koronavirüsten bahseden podcast’lerin dinleyicileri “data bazlı olgulara, dünyanın dört bir yanındaki bilim insanlarının, doktorların, akademisyenlerinin ve millet sağlığı yetkililerinin paylaştığı aktüel bilgilere kolay erişim sağlayan, keza güvenilir kaynaklara dışarı giden linkler içeren bir internet sitesine” yönlendirilecek.

Spotify keza içerik üreticilere karşın bir takım kurallar da açıkladı. Buna tarafından, “gerçek hayatta zarara yol açabilecek ya da ilk elden ulus sağlığını tehdit eden güvenli olmayan yanlış veya tehlikeli kandırıcı bilgileri savunan içerikler” Spotify’da yayınlamayacak. Buna örnek olarak Covid için “kandırmaca” ya da “gerçek yok” ifadelerinin kullanılması veya “Covid’e karşı bağışıklık nedeniyle kasten enfekte olma çağrısı yapılması” gösterildi. Bu kuralı çiğneyen kullanıcıların içerikleri platformdan kaldırılacak. Kuralı daima ihlal eden yayıncıların hesapları askıya alınacak ya da platformdan kaldırılacak.

Ilave açıklamasında “Son günlerde platform politikalarımız ve ile kabul edilemez arasında çizdiğimiz çizgilerle ilgili fazla soru sordunuz. Yıllardır uyguladığımız kurallar var fakat kabul etmemiz lüzumlu ama içerik yönergelerimiz konusunda saydam değildik” derken, yönergelerin birkaç gün içinde bütün dünyadaki kullanıcılar için devreye alınacağını belirtti.

Ek, “Bildiğimiz kadarıyla bu içerik yönergesi, büyük podcast platformları bağlamında bir ilk” ifadelerini kullandı.

Spotify hem Covid-19’la alakalı 20 binden artı podcast bölümünün de “ayrıntılı içerik politikaları” bağlamında yayından kaldırıldığını duyurdu. Konuya yakın bir kaynak Wall Street Journal’a yaptığı açıklamada, şimdilik Rogan’ın podcast’inin herhangi bir bölümünün yayından kaldırılmasıyla ilgili küskün bir karar bulunmadığını açıklama etti.

Taylor Swift tek tweetle bitirebilir Spotifyda neler oluyor | 7 SORU 7 CEVAP

JOE ROGAN AÇIKLAMA YAPTI MI?

Evet, yaptı. Daniel Ilave’in açıklamasından fazla kısa bir süre daha sonra Rogan da bireysel Instagram hesabından bir video yayınlayarak özür diledi.

“Spotify’a bu dönemde bana bu kadar yardım oldukları için teşekkür ediyorum ve bunları yaşadıkları için, bu tepkilere maruz kaldıkları için dertli olduğumu bildirmek istiyorum” diyen Rogan aynı zamanda Neil Young ve Joni Mitchell’dan da özür diledi.

“Eğer sizi kızdırdıysam özür dilerim. Bu değin izleyiciye ve dinleyiciye seslenmek alışılmadık bir sorumluluk. Benim hiç hazırlanmış olmadığım bir şeydi. Bir denge ayarlamak için elimden geleni yapacağım” diyen Rogan, yaklaşık 10 dakikalık videoda, programda değişiklikler yapmaya, anlaşmazlığa neden olan uzmanlar dek asıl akım isimleri de davetli almaya ve muhakkak konularda daha pozitif araştırma yapmaya açık olduğunu belirtti.

Spotify’ın Covid-19’dan bahseden her türlü içeriğe yönlendirmeler ekleme kararını da öven Rogan, “Ben hatalı bilgiyi yaymaya çalışmıyorum, ağız dalaşı yaratmaya çalışmıyorum. Bu podcast’te insanlarla konuşmak haricen hiçbir şey yapmaya çalışmadım. Bütün organizasyonu ben yapıyorum ve her zaman dürüst olanı yapamayabiliyorum” ifadelerini kullandı.

Taylor Swift tek tweetle bitirebilir Spotifyda neler oluyor | 7 SORU 7 CEVAP

SPOTIFY NIÇIN ROGAN’IN YANINDA DURDU?

Spotify böyle bir krizin ortasında kalan birincil teknoloji şirketi yok. Son 5 sene içinde Facebook Alex Jones nedeniyle, Twitter Donald Trump nedeniyle, YouTube PewDiePie nedeniyle ve Netflix de Dave Chapelle sebebiyle aynı tepkiler aldı.

Her seferinde platformun takipçi/izlenme/dinlenme sayısı en yüksek kullanıcılarından birinin sözleri, teknoloji şirketinin başına bela oldu. Ve her seferinde şirket yöneticileri şiddet seçimler yapmak zorunda kaldı. Twitter nihayetinde Trump’ı müdahale etme kararı aldı. Oysa Netflix Chapelle’in arkasından durdu, içerikleri kaldırmama kararı aldı ve kopan kıyamet birkaç gün içinde unutuldu.

Spotify da şimdilik Netflix’in yolundan gitmiş gibi görünüyor. Young’ın “Ya Rogan ya ben” ültimatomu karşı Rogan’ı seçen şirket, bu nedenle bir müzik platformu olmaktan çıkıp bir podcast platformu olmaya içten evrilme stratejisini de güçlü bir biçimde ortaya koydu.

Tabii Drake veya Taylor Swift gibi çağımızın popüler isimlerinden biri böyle bir ültimatom verse işler daha bambaşka olabilirdi. Zira böyle bir durumda Spotify’ın abone kaybı çok daha yüksek olurdu. Oysa Spotify yöneticileri, ticari bir kararla en aydınlık yıllarını geride bırakmış bir sanatçı aleyhinde, milyonlarca dolarlık reklam geliri getiren bir komedyeni tercih etti.

Nitekim 31 Ocak günü Citi’nin Spotify hisselerinin notunu yükseltmesi ve “reklam destekli parasallaşmada iyileşme” öngörüsünde bulunmasıyla yüzde 13’lük bir gelir yaşandı.

Konu şimdilik kapanmış gibi görünüyor. Ama Spotify kullanıcılarının tepkilerinin artması, abonelik iptallerinin sürmesi ya da yukarıda bahsettiğimiz popüler isimlerden birinin de Young’a takviye vermesi durumu bir kere daha değiştirebilir. Geçen hafta viral olan bir tweet’te de dendiği üzere, “Taylor Swift Joe Rogan’u Spotify’a atacağı tek bir tweet’le bitirebilir”.

Yorum yapın