Son dakika… Merkez Bankası 2022 yılı para ve kur politikasını açıkladı

TCMB, “2022 Yılında Para ve Kur Politikası” raporunu yayımladı.

Raporun detayları şöyle:

2022 Yılı Para ve Kur Politikasının Temel Çerçevesi

1. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) temel amacı fiyat istikrarını temin etmek ve sürdürmektir. Hükümetle birlikte belirlenen orta vadeli enflasyon hedefi yüzde 5 olarak korunmuştur. Para politikası, enflasyonu bu hedefe aşamalı olarak yaklaştıracak şekilde oluşturulacaktır.

2. 2022 yılında, enflasyon hedeflemesi rejiminin fiyat istikrarının sürdürülebilir bir zeminde oluşmasını sağlayacak şekilde uygulanmasına devam edilecektir.

3. TCMB’nin esas politika aracı bir hafta vadeli repo ihale faiz oranıdır.

4. TCMB zorunlu karşılıkları fiyat istikrarı ve mali kararlılık amaçları doğrultusunda destekleyici bir vasıta olarak kullanacaktır. Bu çerçevede, 2022 yılında Rezerv Opsiyon Mekanizması tamamen sonlandırılacak, tanıdık olmayan para yükümlülüklerin maliyetleri artırılırken, Türk lirası mevduat gelişimini destekleyecek mekanizmalar önceliklendirilecektir.

5. TCMB, fiyat istikrarı açısından destekleyici bir öğe olan mali istikrarı da gözetmeye devam edecektir. Bu kapsamda, TCMB 2022 yılında, parasal aktarım mekanizmasının dinç işleyişini sağlamak ve makro parasal istikrara ilişkin riskleri sınırlamak nedeniyle, elindeki politika araçlarını en etkili şekilde kullanacaktır.

6. Dalgalı döviz kuru rejimi sürdürülecek ve döviz kurları, bağımsızlık piyasa koşullarında, talep ve talep dengesine tarafından oluşacaktır.

7. Para politikasının etkinliği ve finansal istikrar açısından TCMB döviz rezervlerinin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. TCMB 2022 yılında da piyasa koşullarının uygun olması durumunda rezervlerini artırmaya devam edecektir.

8. TCMB, 2022 yılında şeffaflık, öngörülebilirlik ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda politika iletişimine ve data paylaşımına devam edecektir.

2021 Yılında Makroekonomik Görünüm ve Para Politikası Gelişmeleri

1. İktisadi faaliyet 2021 yılının ilk çeyreğinde salgının sınırlayıcı etkilerine karşın, iç ve dış istek kaynaklı olarak gücünü korumuştur (Grafik 1). Mart ayı başında salgın kısıtlamalarının gevşetilmesiyle birlikte hizmetler ve benzer sektörlerde iktisadi etkinlik canlanmıştır. Yılın ikinci çeyreğinde ise iktisadi etkinlik salgın kısıtlamaları ve mali koşullardaki sıkılaşmayla birlikte bir miktar ivme kaybetse de uzun dönem eğiliminin üzerinde kalmaya devam etmiştir. Üçüncü çeyrekte iç istek ve net ihracat takvim büyümeye katkısını sürdürmüş ve bu dönemde takvim çoğalma oranı yüzde 7,4, çeyreklik artma oranı ise yüzde 2,7 olarak gerçekleşmiştir. Aşılamanın toplumun geneline yayılması salgından negatif etkilenen hizmetler, turizm ve benzer sektörlerin canlanmasına ve iktisadi faaliyetin daha dengelenmiş bir bileşimle sürdürülmesine olasılık tanımıştır.

Son dakika... Merkez Bankası 2022 yılı para ve kur politikasını açıkladı

İktisadi faaliyetteki zinde seyir işgücü piyasasına da olumlu yansımıştır. Tarım dışı istihdam ilk önce sanayi sektörünün katkısı ile toparlanmaya başlamış, hizmet sektörünün sınırlı katkısına karşın 2021 yılı ilk çeyreğinde salgın öncesi düzeylere ulaşmıştır (Grafik 2). Yılın üçüncü çeyreğinde, hizmet istihdamı açılmanın ve turizmdeki olumlu seyrin katkısıyla, sanayi istihdamı ise dinç seyreden ihracatın desteğiyle artışını sürdürmüştür. Hizmet istihdamındaki toparlanmayla birlikte tarım dışı istihdam ve tüm daha alçak bileşenleri salgın öncesi seviyelerini aşmıştır.

2021 yılında ihracat küresel talepteki çabuk toparlanmanın katkısıyla enerjik seyrini sürdürürken iktisadi faaliyetteki toparlanmaya rağmen ithalat yataya yakın seyretmiştir (Grafik 3). Hizmet gelirlerinde aşılamanın hızlanması ve kısıtlamaların kaldırılmasıyla birlikte üçüncü çeyrekte keskin bir toparlanma görülmüştür. Böylece, emtia fiyatlarındaki artışa karşın dış ticaretteki hakiki dengelenme, altın ithalatındaki gerileme ve hizmet gelirlerindeki toparlanmayla birlikte cari işlemler dengesinde iyileşme görülmüştür (Grafik 4).

Son dakika... Merkez Bankası 2022 yılı para ve kur politikasını açıkladı

2021 yılı birincil çeyreğinde istek ve maliyet unsurları, bir takım sektörlerdeki arz kısıtları, uluslararası yiyecek ve emtia fiyatlarındaki artış enflasyon üstünde etkin olmuştur (Grafik 5). Yılın ikinci çeyreğinde uluslararası gıda ve emtia fiyatlarındaki yükseliş, döviz kuru gelişmeleri ve enflasyon beklentilerinin seyri  enflasyonu negatif etkilemiştir. Tüketici enflasyonu yılın üçüncü çeyreğinde, gıda ve ithalat fiyatlarındaki artışlar ile miktar süreçlerindeki aksaklıklar gibi talep yönlü unsurlar, yönetilen/yönlendirilen fiyatlardaki artışlar ve açılmaya ast talep gelişmelerinin etkisiyle yükselmiştir. Üretici takvim enflasyonu yükselişini 2021 yılında sürdürmüştür. Bu gelişmede, döviz kuru gelişmeleri yanında, ilk olarak enerji edinmek üzere emtia fiyatlarındaki artışlar ve arz kısıtları kayda değer bir rol oynamıştır.

Enflasyonda dördüncü çeyrekte gözlenen yükselişte; döviz kurlarındaki gelişmeler, ithalat fiyatlarındaki artışlar ile tedarik süreçlerindeki aksaklıklar gibi arz yönü olan unsurlar, yönetilen/yönlendirilen fiyatlardaki artışlar ve talep gelişmeleri etkili olmaktadır (Tablo 1).

Son dakika... Merkez Bankası 2022 yılı para ve kur politikasını açıkladı

TCMB, Mart ayında önden yüklemeli ve enerjik bir finansal sıkılaşma yapmış  ve politika faizini yüzde 17’den yüzde 19’a yükseltmiştir (Grafik 6). TCMB, 2021 yılının ikinci çeyreğinde finansal duruşun dezenflasyon sürecini en kısa sürede tesis edecek ve orta vadeli hedeflere ulaşılmasını sağlayacak bir sıkılık düzeyinde belirlenmeye devam edeceği yönünde bir iletişimde bulunmuştur. Bu çerçevede, Nisan-Ağustos döneminde politika faizini sabit tutmuştur.

TCMB, para politikasının etkileyebildiği talep unsurları, çekirdek enflasyon gelişmeleri ve arz şoklarının yarattığı etkilerin ayrıştırılmasına yönelik analizleri değerlendirerek politika faizinde Eylül-Aralık döneminde toplamda 500 baz puan indirim yapmıştır. Böylelikle TCMB, Aralık ayında, arz yönü olan ve para politikası tesir alanı dışındaki arızi faktörlerin fiyat artışları üstünde oluşturduğu geçici etkilerin ima ettiği alanın kullanımının tamamlanmasına karar vermiştir.

Mart ayında gerçekleştirilen mali sıkılaştırmanın krediler üzerindeki yavaşlatıcı etkileri yılın ikinci çeyreğinde gözlenmeye başlamakla birlikte, bireysel kredi kullanımında Mayıs ayı sonundan itibaren keskin bir artma olmuştur. Bu artışta büyük ölçüde tam açılma ile birlikte ertelenmiş talebin enerjik bir şekilde devreye girmesinin etkin olduğu değerlendirilmektedir. Kişisel kredi büyümesinin ılımlı seyre dönmesi nedeniyle Bankacılık Düzenleme ve Teftiş Kurumu (BDDK) göre Temmuz ve Eylül aylarında alınan kararlar ile birlikte makroihtiyati çerçeve güçlendirilmiştir. Eylül ayından itibaren para politikası  duruşunda yapılan güncellemeler sonrasında ticari kredi büyümesinde toparlanma gözlenmektedir.

TCMB, 1 Temmuz 2021 tarihli duyurusu ile fiyat istikrarı esas amacı doğrultusunda, mali aktarım mekanizmasının etkinliğinin artırılması amacıyla gerekli karşılık düzenlemesinde değişikliğe gitmiştir. Bu kapsamda tanıdık olmayan para mevduat/katılım fonu hesaplarından Türk lirası mevduat/katılım fonu hesaplarına dönüşen tutarların zorunlu karşılık yükümlülüğünden muaf tutulmasına ve Türk lirası cinsinden tesis edilen gerekli karşılıklara bankacılık sistemindeki toplam mevduat/katılım fonu içinde Türk lirasının payını artırıcı yönde ek faiz/nema uygulanmasına karar vermiştir.

Son dakika... Merkez Bankası 2022 yılı para ve kur politikasını açıkladı

TCMB, 21 Aralık 2021 tarihli duyurusuyla ise bankacılık sistemindeki toplam mevduat/katılım fonu içinde Türk lirasının payının artırılması nedeniyle yurt içi oturmuş gerçek kişilerin 20 Aralık 2021 tarihinde mevcut olan döviz tevdiat hesaplarının ve döviz cinsinden katılım fonlarının Türk lirası vadeli mevduat ve katılma hesaplarına dönüşmesi halinde mevduat ve katılım fonu sahiplerine yardım sağlanmasına ve bu kapsamda dönüşen tutarların da zorunlu karşılık yükümlülüğünden muaf tutulmasına karar vermiştir.

 

ENFLASYON HEDEFLEMESİ ÇERÇEVESİ VE 2022 YILI UYGULAMASI

TCMB’nin esas amacı fiyat istikrarını sağlamak ve sürdürmektir. Bu gaye doğrultusunda TCMB, sahip olduğu bütün araçları kullanmaya devam edecektir. Para politikası kararları, manşet ve çekirdek enflasyon gelişmeleri, enflasyon beklentileri, para politikasının etkileyebileceği istek unsurları, arz yönü olan gelişmeler, fiyatlama davranışları ve enflasyonu etkileyen diğer bütün unsurlardaki gelişmeler dikkate alınarak oluşturulmaktadır. Ilk Olarak enflasyon ve iktisadi etkinlik olmak üzere makroekonomik göstergelerin tamamını dikkate bölge data odaklı ve sürdürülebilir fiyat istikrarını önceleyen bir teşebbüs ile hareket
edilecektir.

TCMB’nin temel politika aracı bir hafta vadeli repo ihale faiz oranıdır. Zorunlu karşılıklar da fiyat istikrarı ve parasal kararlılık amaçları doğrultusunda destekleyici bir araç olarak kullanılacaktır.

Hükümetle birlikte belirlenen orta vadeli enflasyon hedefi yüzde 5 olarak korunmuştur. Para politikası, enflasyonu bu hedefe aşamalı olarak yaklaştıracak şekilde oluşturulacaktır. Orta vadeli enflasyon hedefine yakınsarken, TCMB’nin Enflasyon Raporlarında paylaştığı tahminler enflasyon beklentilerine yönelik referans oluşturacak ara hedef işlevi görecektir. Dolayısıyla enflasyonun gelecek dönemdeki seyri konusunda iktisadi birimlere rehberlik etmesi öngörülen değerler, kısa vadede enflasyon tahminleri, orta vadede ise enflasyon hedefidir. 2022 yılında, enflasyon hedeflemesi rejiminin fiyat istikrarının sürdürülebilir bir zeminde oluşmasını sağlayacak şekilde uygulanmasına devam edilecektir.

TCMB’nin hesap verme yükümlülüğünün bir unsuru olan belirsizlik aralığı, önceki yıllarda olduğu gibi kasıt civarda her iki yönde 2 yüzde puan olarak korunmuştur. Yıl içinde enflasyon gelişmelerine ilişkin detaylı değerlendirmeler Enflasyon Raporu aracılığıyla kamuoyuyla paylaşılacaktır. Sene sonunda gerçekleşen enflasyonun değişkenlik aralığının haricen kalması durumunda ise hesap verebilirlik ilkesi gereği Hükümet’e “Açık Mektup” yazılacaktır.

TCMB, fiyat istikrarı açısından destekleyici bir öğe olan parasal istikrarı da gözetmeye devam edecektir. 2022 yılında, fiyat istikrarına odaklı uygulanacak para politikasının makrofinansal risklerin sınırlanması için de kritik önemde olduğu değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, TCMB 2022 yılında, finansal aktarım mekanizmasının sağlıklı işleyişini temin etmek ve makrofinansal istikrara ilişkin riskleri sınırlama getirmek nedeniyle, elindeki politika araçlarını en etkin şekilde kullanacaktır.

Para politikası duruşu, enflasyon görünümüne karşın risklerin kaynağına, kalıcılığına ve para politikası ile ne ölçüde kontrol altına alınabileceğine dair değerlendirmeler dikkate alınarak, ihtiyatlı bir yaklaşımla enflasyonun kalıcı olarak düşürülmesi ve fiyat istikrarı hedefine ulaşılması odağında belirlenecektir. Bu doğrultuda politika duruşu, enflasyon gelişmeleri, enflasyon beklentileri ve bunlar üstünde kısa vadede etkin olacağı öngörülen geçici unsurlar da dikkate alınarak dezenflasyon sürecini en kısa sürede tesis edecek ve orta vadeli hedeflere ulaşıncaya dek bunun sürekliliğini sağlayacak bir sıkılık düzeyinde
belirlenmeye devam edilecektir.

Para politikası kararlarının birikimli etkileri 2022 yılının birincil çeyreğinde yakından takip edilecek ve bu dönemde fiyat istikrarının sürdürülebilir bir zeminde bitmiş şekillenmesi amacıyla geniş kapsamlı politika çerçevesi gözden geçirme süreci yürütülecektir.

Yorum yapın