Rusya, ele geçirdiği Çernobil nükleer santrali çalışanlarını 12 gündür tesiste tutuyor

Takriben iki haftadır Rus birliklerinin kontrolünde olan nükleer santralde durumun ağırbaşlı olduğu ve çalışanların normal günlük rutinlerine devam ettiği söyleniyor. Oysa BBC’nin görüştüğü kaynaklar içerideki koşulların zorlaştığını, yiyecek ve ilaç stoklarının azaldığı bildirdi. Tesisten ayrılamayan işçilerin yaşadığı gerginlik ise nükleer alandaki görevlerini güvenli şekilde yerine getiremeyebilecekleri endişesini doğuruyor.

DÜNYANIN EN BÜYÜK FELAKETİNE SAHNE OLMUŞTU

Çernobil’de 1986 yılında santralin dördüncü reaktöründe yaşanan patlama sonucu çevreye 1945’te Hiroşima’ya atılan atom bombasının 50 katına eşdeğer miktarda radyasyon yayılmıştı. Bu durum dünyanın en büyük çevre felaketlerinden biri olarak sayılıyor.

Bu olaydan sonradan dördüncü reaktör kapatılsa da öteki reaktörler kapatılmadan evvel birkaç yıl çalışmaya devam etti. Santralde çalışan ama Çernobil bölgesinden uzaklaştırılan işçilerin konaklaması için ise yakındaki Slavutıç şehri sıfırdan yapı edildi.

Çernobil artık etkin bir nükleer santral olarak çalışmasa da hiçbir vakit adamakıllı kapatılmadı, bu yüzden de hala idare edilmesi gerekiyor.

2 BİN 400 KİŞİ ÇALIŞIYOR, ŞART ÇOK KARIŞIK VE GERGİN

Bugünlerde yaklaşık 2 bin 400 birey tesiste çalışmaya devam ediyor. Bu çalışanların arasında bilim insanları, teknisyenler, aşçılar, sağlık görevlileri ve Ukrayna ulusal muhafızları bulunuyor.

Rus birlikleri, Çernobil tesisindeki 32 kilometrelik yasak bölgenin içine girmiş ve santralin çevresini kuşatmış durumda. Rusya, tesisi Ukrayna ulusal muhafızları ile beraber teftiş ettiğini öne sürüyor, ama Ukrayna yetkilileri bunu reddediyor.

BBC’ye konuşan tesisteki işçilerden birinin akrabası, Rus askerlerinin işçilerin teorik olarak vardiyalarını dışarıdan bir başkasıyla değiştirmelerine izin verdiğini, ama santrale gezi edecek şahısların güvenliliğinin garanti edilemediğini söylüyor.

Slavutıç ve Çernobil aralarında aralıklı tren, yolun kısa bir bölümünde Rusya’nın müttefiki Belarus’tan geçiyor ve gezi edecek kişiler oradan geçmenin güvenli olmayacağını düşünüyor.

BBC’ye konuşan Slavutıç Belediye Başkanı Yuri Fomiçev, “Şart çok karışık ve gergin, çalışanların morali, psikolojisi ve maddi sağlığı için çok zor” dedi.


NE YEMEK, NE DE UYUYACAK YER VAR

İşçiler tesisten ne vakit ayrılabileceklerini bilmiyor, dolayısıyla günde çoğunlukla ekmek ve yulaf ezmesinden oluşan tek bir öğün yemek yiyorlar.

Öte yana tesiste uyuyacak yer olmadığı için işçiler kamp yataklarında, masalarda ve bazen yerde yatıyor.

Fomiçev, “Bazıları ilaç kullanıyor ve tesiste ilaç stokları azalıyor” diyor ve devam ediyor:

“İşçilerin ailelerine onları demin tesisten çıkarmanın tehlikesiz bir yolu olmadığını bildirmek zorundayız.”

ŞART TEHLİKELİ Mİ?

Az Daha iki haftadır santralde kalmaya zorlanan işçilerin artık hem psikolojik keza de bedenen zorlandığı ifade ediliyor, görevlerini yerine getiremediklerinden üzüntü ediliyor.

Fomiçev, “Konsantrasyonları düşüyor, bu da güvenlik tehlikesi oluşturuyor. Santral çalışmıyor olabilir ama yine de tüm sistemlerin içten işlediğine dikkatli olmak gerekiyor” diyor.

IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu) Genel Müdürü Rafael Mariano Grossi, işçilerin görevlerini yerine getirebilmesi için dinlenmeleri gerektiğinin altını çiziyor.

Nükleer uzmanlar ise santral faal olmadığı için büyük bir güvenlik tehlikesi teşkil etmediğini belirtiyor.

Uzun zamandır Çernobil üzerinde araştırmalar yürüten Plymouth Üniversitesi Çevre Bilimi Profesörü James Smith, tesisteki son reaktörün 2000 yılında kapatıldığı için santralden her tarafta radyoaktif madde salımı olma ihtimalinin çok düşük olduğunu belirtiyor.

YORGUNLUK VE ÇARESİZLİK

Uzmanlar Çernobil’de nükleer bir felaket ihtimalinin düşük olduğunu düşünüyor. Fakat tesisten günlerdir ayrılamayan işçiler ve aileleri çok büyük zorluklar yaşıyor.

BBC ile konuşan ailelere tarafından tesisteki işçiler bezginlik ve çaresiz, oradan kurtulamayacaklarını düşünüyor.

IAEA müdürü Rafael Grossi, Rusya ve Ukrayna ile tesisteki çalışanların durumu hakkında görüştüğünü belirtti.

Grossi, bununla birlikte iki ülkeyle Ukrayna’da Avrupa’nın en büyük etkin nükleer santrali olan ve Rus birlikleri göre ele geçirilen Zaporijya’daki güvenlik endişelerini görüştüğünü belirtti.

Uzmanlar, aktif olarak çalışan nükleer tesislerde olası çatışmaların çok daha güvenli olmayan olabileceğine uyarı çekiyor.

Yorum yapın