Putin’in içerde baskısı artıyor! Peki Rusya’yı ve Rusları şimdi ne bekliyor?

Ruble değerinde kaybetti, Rusya borsası düştü… ABD ve Avrupa’nın uyguladığı yaptırımların etkileri, haber ajanslarının Rusya’dan geçtiği, ATM’lerin önünde oluşan uzun kuyruklardan görülmeye devam ediyor.

Fakat bir yanlamasına ülkede vatandaşlara yönelik baskının dozu kesintisiz artıyor. Batılı uzmanlara kadar Rusya her geçen gün içine kapanıyor. 

Peki son günlerde Rusya’da neler oluyor? 

Pravda, Eski Sovyetler Birliği döneminde Komünist Parti Merkez Komitesi’nin devlete ait yayın organıydı. Politbüro ise SSCB tarihinde ülkeyi idare eden Komünist Parti’nin, politikaları belirleyen en üst karar organı konumundaydı.

Pravda, Eski Sovyetler Birliği döneminde Komünist Parti Merkez Komitesi’nin devlete ait yayınlama organıydı. Politbüro ise SSCB tarihinde ülkeyi yöneten Komünist Parti’nin, politikaları belirleyen en üst karar organı konumundaydı.

BİR GÜNDE 4500 KİŞİ GÖZALTINA ALINDI

Batı’nın Ukrayna’yı işgal harekâtının peşinde Rusya’ya karşın idareli yaptırımlara sürat vermesi sonrası Rusya’da da kitlesel gösteriler artmaya başladı. ‘Savaşa hayır’ diye sokağa meydana çıkan on binlerce insan gözaltına alındı. Rusya’da mevcut yasalara kadar Ukrayna’da olan şey için ‘savaş’ çağrıda bulunmak bile ağır hapis cezası anlamına geliyor.

Vladimir Putin’in Ukrayna’yı işgalinden bu yanlamasına, 50’den fazla Rus şehrinde savaş karşıtı kitlesel protesto eylemleri patlak verdi. Egemen insan hakları örgütü OVD-Info’ya kadar yalnızca 6 Mart Pazar günü, 2 bin 100’den fazlası Moskova’da, bin kişiden fazlası da St. Petersburg’da olmak üzere savaş karşıtı gösterilerde 4 bin 500’den fazla protestocu gözaltına alındı.

Moskova’da, Ukrayna Büyükelçiliğine çiçek bırakmak isteyen 7 ve 11 yaşlarındaki iki çocuk da gözaltına aldı. Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmytro Kuleba, “Putin çocuklarla savaş halinde. Bu çocuklar geceyi ‘SAVAŞA HAYIR’ posterleri için Moskova’da parmaklıklar ardında geçirdiler. Adam bu değin korkuyor” dedi.

Putinin içerde baskısı artıyor! Peki Rusyayı ve Rusları şimdi ne bekliyor?

Moskova’da, Ukrayna Büyükelçiliğine çiçek bırakmak isteyen 7 ve 11 yaşlarındaki iki çocuk da gözaltına aldı. Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmytro Kuleba, “Putin çocuklarla savaş halinde. Bu çocuklar geceyi ‘SAVAŞA HAYIR’ posterleri için Moskova’da parmaklıklar ardında geçirdiler. Adam bu değin korkuyor” dedi.

ÇOCUKLARI TUTUKLADILAR

İnsan hakları örgütlerinin raporlarına ve haber ajanslarının geçtiği haberlere tarafından; 24 Şubat’ta başlayan protestolarda, ülke genelinde yaklaşık 15 bin birey gözaltına alındı. Gözaltına alınanlar aralarında çocukların da bulunduğu gözlendi.

“Oğullarımız bu savaşa yem edildi” sloganıyla sokaklara inen anneler de mümkün hapis cezalarına karşın protestolarda her zaman ön saflarda yer tutuyor.

Putinin içerde baskısı artıyor Peki Rusyayı ve Rusları şimdi ne bekliyor

CEP TELEFONU MESAJLARINA BİLE BAKILIYOR!

Moskova’da yer alan muhabir Anya Vasileva’nın iddiasına tarafından, Moskova’daki Lubyanka Meydanı’nda polis memurları insanları durdurup, mesajları ve fotoğrafları da dahil almak üzere telefonlarını göstermelerini emrediyor. Vasileva bu durumu “Geldim ve onlara bunu neye dayanarak yaptıklarını sordum. Polis basın kartımı kontrol etti ve yorum yapmayı reddetti” diye anlatıyor.

ORDUYU UFAK DÜŞÜRENE HAPİS

Rusya’da mevcut yasalara kadar protestocular ise ağır para cezaları ve hapis cezaları ile muhatap oluyor.

Öte yandan Kremlin’in ifade özgürlüğü üzerindeki baskıları da gün geçtikçe artıyor. Rusya Federasyonu Federal Meclisi’nin daha aşağı meclisi Duma, ‘sahte haber paylaşımını’ kabahat sayan, orduyu itibarsızlaştıran ve Rusya’ya karşısında yaptırım çağrısında bulunan haberlere karşısında yaptırım öngören yasayı kabul etti. Yeni yasanın ihlali 15 yıla dek hapisle cezalandırılıyor. Putin’in uzlaşma operasyonu olarak tanımladığı işgal için savaş tanımını uygulamak da artık şuç kapsamına giriyor.

Protestolarda gözaltına alınıp para cezası karşılığı tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakılan isimlerden Yulia Zhisvtsova’nın anlattıkları ise ülkede olup bitenlerin kısa bir özeti gibi. NPR’ye konuşan Zhisvtsova, “Çocukken bize her zaman Kiev’in tüm Rus şehirlerinin anası olduğu öğretildi. Bir gün uyandığımızda tanklarımızın Kiev’e girdiğini dinlemek dehşet bir şey” dedi.

Gözaltına alınma sebebinin elinde tutuğu, Ukrayna Bayrağı’nın renklerini içeren sarı ve mavi renkli kapakları olan Harry Potter kitaplarını Puşkin Meydanı’nda okumak olduğunu anlatan Zhisvtsova “ilk gözaltına alındığımda polisler ne yapacağını bilemedi. Çünkü yasaya göre ‘kitap okumak gibi bir ceza’ yoktu” dedi.

“Vladimir Putin’in en çok korktuğu adam” olarak tanımlanan Navalny, geçtiğimiz temmuz ayında 3,5 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Putinin içerde baskısı artıyor! Peki Rusyayı ve Rusları şimdi ne bekliyor?

“Vladimir Putin’in en fazla korktuğu adam” olarak tanımlanan Navalny, geçtiğimiz temmuz ayında 3,5 sene hapis cezasına çarptırıldı.

Putin’in başkanlık koltuğuna oturduğu günden bu yanlamasına onu en fazla ‘zorlayan’ isim ise Aleksey Navalny. 2009 yılından beri aracısız Putin’i hedef tahtasına oturtarak onun hakkında birçok yolsuzluk iddiasını dillendiren Navalny, defalarca hapse atıldı ve suikast girişiminden kurtuldu. Son gözaltına alındığı süre diliminde ise Navalny’nin serbest bırakılması için düzenlenen gösterilere yüz binlerce insan katıldı. 3 buçuk sene hapis cezasına çarptırılan Navalny, geçtiğimiz ocak ayından beri hapiste tutuluyor. 

Rusya’daki basın kuruluşları da Putin’in baskısından nasibini aldı. New York Times gazetesi de ülke basınında askeri harekâta ilişkin kullanılan dile uyarı çekti. 

Haberde; “İşgal operasyonu, defalarca Ukrayna’yı ‘Nazilerden arındırma ve askerden arındırma’ girişimi olarak nitelendirildi. Ukrayna yönetiminin ‘Nazi’ olduğu propagandası için çoğunlukla haber kanalları Nazilerin siyah beyaz görüntülerini gösteriyor. Rus Ordusu’nun ‘barışı korumak için ülkeye girdiği’ işleniyor” denildi.

Bu yayınların sonuç verdiğini bildirmek de olası. Rus halkının 3’te 2’sinin ‘operasyona’ yardım verdiği bildiriliyor.

Rus televizyonlarına kadar bu bir savaş yok. Rus medyasında sivillerin yaşadığı mahallelerdeki patlamaları göremezsiniz. Ağır zırhlı araçların görüntüsünü göremezsiniz

Rus televizyon sunucusu Stanislav Kucher

İNTERNETİ ‘YERLİLEŞTİRME’ PLANI

Ukrayna harekâtı ile birlikte Rusya, uzun süredir üstünde çalıştığı ‘interneti dış dünyaya kapatma planını’ da devreye sokmaya başladı. Alınan kararla sunucusu Rusya açık havada yer alan bütün Rus siteleri Rusya’ya çağrıldı. 11 Mart’a değin sitelerin sadece Rusya’da sunucusu bulunacak, sitelerin ‘.ru’ uzantısı ile Rusya DNS’ini kullanacak şekilde hizmet vermesi hedefleniyor. Uzmanlara tarafından bu hamlesiyle Moskova, geçen yaz test ettiği gibi interneti dışa ast olmadan kendi kontrolüne alabilecek.

Geçtiğimiz hafta Facebook ve Twitter’a da erişim tamamen kesildi.

RUSYA, KUZEY KORE GİBİ İZOLE OLUR MU?

Peki Putin, Rusların tüm korkusuna ve itirazına rağmen ülkesini Sovyetler Birliği dönemine sürükler mi? Rusya bir dünyadan izole edilme standartları bakımından Kuzey Kore’ye benzeyecek mi? Yoksa bu durum savaş koşullarıyla mı sınırlı?

Hürriyet.com.tr’nin sorularını yanıtlayan Rusya-Kafkasya Uzmanı Prof. Dr. Mitat Çelikpala uyarı çeken tespitlerde bulundu.

“Demin Sovyetler dönemi veya Kuzey Kore gibi ağır şartlar yok” diyen Çelikpala “Rusya şu lahza bir savaş durumunda ve Batı’nın bu yaptırımları da Rusya için sahiden bir hesaplı savaş. Batı askeri alanda harekete geçmeyeceğini belirtti ama ekonomik olarak harekete geçtiği için şu lahza Rusya’yı yönetenler ekonomik bir savaşın içinde olduklarını biliyorlar. Bazı lokasyonlarda yapılan toplantılarda özellikle asker aileleri yerel yöneticilere tepki göstermeye başladılar. Dolayısıyla burada olumsuz veri akışı ve propagandayı engelleme eğilimine girmeye başladılar” dedi. 

“SOYVET AKTÖRLERİ KENDİ DÜNYALARINI KURMUŞLARDI”

Günümüzde Sovyet dönemine göre teknolojinin çok geliştiğini hatırlatan Çelikpala şunları vurguladı:

— Sovyetler içindeki esas aktörler kendi dünyalarını kurmuşlardı. Oysa şu an böylece bir şey değil. Çünkü Rusya artık küresel sistemin bir parçası. Şu lahza bu küresel sistemin dışarıda tutulmadan, içinde ezilmeye çalışılıyor. Rusya her şeyi kapatıp kendi halinde kolaylık içinde natürel ki yaşayamaz. Emin bir vakit sonra anlaşma ve normalleşmeye çalışmaları gerekecek.

— Yalnızca enerji değil, Rusya böylece çok alanda küresel sistemin bir parçası. Kuzey Kore gibi yok. Dolayısıyla ülkeyi bundan çıkarmanın yöneticilere ekonomik, siyasi ve toplumsal anlamda başka maliyetleri olur. Putin’in yerine getirmek istediği Rusya’yı küresel aktöre çevirmekse, bunun yolu sistemin parçası olmaktan geçiyor. Kenarda durarak bunu başarması mümkün yok.

Rusya Batılı demokrasiler gibi, çok partili siyasal hayatın yaşandığı, sivil toplumun zinde olduğu ve kontrol mekanizmalarının fazla çalıştığı bir ülke değil. Devletin hayatın her safhasını kontrol ettiği bir ülke. Dolayısıyla Putin’i gönderecek olan şey, kamuoyundan ziyade Rusya’yı yöneten elitlerin çıkarlarına cevap verilmemesi olur. Oligarkların tepkileriyle karşı karşıya kalırsa, Putin’den kurtulma gerçekleşebilir. 

Prof. Dr. Mitat Çelikpala

“ÖNÜMÜZDEKİ BİRKAÇ HAFTA ÇOK KRİTİK”

— Eğer Rusya, diğer bir aktörle savaşa giriyor olsaydı Rus toplumu büyük bir dayanışma içerisine girebilirdi. Fakat Ukraynalıları çok öbür görmüyorlar. Önümüzdeki birkaç hafta içerisinde netice alınamazsa Putin, bunun sorunlarıyla karşılaşmaya başlayacaktır. Rusya 2024 seçimlerinde başka bir aday mı görmek ister? Hemen Şimdi bunu söylemek için çok erken ama böyle bir ihtimal birincil defa ortaya çıkmış durumda.

PARTİSİ DE DUMA’DA LİDER

Rusya’da geçtiğimiz yıl Eylül ayında yapılan Duma seçimlerinden de Putin’in partisi Birleşik Rusya birinci çıktı. Son seçimlerde yüzde 49,85 oy bölge Putin’in partisi Birleşik Rusya, 2016’daki seçimde yüzde 54,2 oy almıştı.

Putinin içerde baskısı artıyor Peki Rusyayı ve Rusları şimdi ne bekliyor

2036’YA DEĞIN BAŞKANLIĞI ‘GARANTİ’ GİBİ

Vladimir Putin, 1993 tarihinde kabul edilen Rusya anayasasına göre 2000 ve 2004 yıllarında iki kez tekrar tekrar başkan seçildi. Tüzük başkanın üçüncü kez tahsis yapmasını yasakladığı için, 2008-2012 döneminde bu göreve Dmitriy Medvedev seçildi. Putin de başbakanlık görevini üstlendi. Tüzük değişikliği sonucunda başkanın ödev süresinin 6 yıla çıkarılması üzerine, Putin 2012 yılında tekrar aday oldu ve peşinde 2018 yılında yapılan seçimleri de kazandı. Alışılmış koşullarda Putin’in tayin süresinin 2024 yılında sona ermesi gerekiyordu. Ama 2020’deki halk oylaması sonrası Putin’in 2036’ya kadar yani 85 yaşına kadar başkan olabilmesinin önü açıldı.

EKONOMİK YAPTIRIMLARIN RUSLARA ETKİSİ

Birçok Batılı uzmana göre ise Putin’in ana korktuğu şey ülke içi siyasi muhalefetten çok idareli yaptırımların etkisini her geçen gün ağır bir şekilde hissetmeye başlayacak olan orta ve gizli gelirli Rus vatandaşları.

PUTİN’E KARŞI MUHALEFET RÜZGARI GÜÇLENİYOR MU?

Oysa böyle düşünmeyenler de var. Bunlardan birisi de Siyaset Bilimi ve Milletlerarası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Hasan Ünal. Hürriyet.com.tr’ye konuşan Prof. Ünal, Rusya’daki gösterilerin fazla detaylı olmadığını belirtiyor.

Ünal, “Mesela, Biden göreve geldiği sırada yapılan Navalny gösterileri bundan daha kapsamlıydı. Kamuoyu yoklamalarında görülüyor oysa Rus halkının genel hatlarıyla Putin’e verdiği destekte bir artma var. Bunda da bilhassa Almanya ilk olarak elde etmek üzere İkinci Dünya Savaşı’nda Rusya’ya aleyhinde savaşan ülkelerin Rusya’ya karşı Ukrayna’ya tabanca vermeye kalkışmaları olduğunu düşünüyorum. Çünkü İkinci Dünya Savaşı’nın Rus halkının hafızasında fazla derin yaralar açmış olduğuna hiç kesin olmama değil. Sovyetler Birliği olarak yaklaşık 27 milyon insan kaybettiler. 1945 yılında Türkiye’nin nüfusunun 18 milyon olduğunu düşünürsek bir buçuk Türkiye büyüklüğünde bir nüfus kaybı yaşadılar. Almanya, Rusya’ya karşısında konularda çok dikkatli bir ülkeydi. Acilen onun da politikasını değiştirmesi, Putin’in yaptığı öngörüler ve dediklerinin Rusya halkı tarafından ve aynı zamanda Rusya’daki partiler tarafından da kabul gördüğünü gösteriyor” dedi.

Putin, Rusya’yı Gorbaçov öncesi günlerin totaliter diktatörlüğüne döndürmeye çalışıyor. Eninde sonunda başarısız olacak, fakat denemekle Rus toplumuna büyük zarar verecek.

ABD’nin eski Rusya büyükelçisi Michael McFaul

Rusların çoğunluğunun da Putin gibi Kırım’ı ve Donbas bölgesini kendilerine ait hissettiklerini belirten Ünal, “Ülkedeki muhalefetin de Kırım, Ukrayna ve diğer konularda Putin’den bambaşka düşündüğünü görmüyoruz. Onlar da aynı şekilde Kırım’ın kendilerine ait olduğunu ve Ukrayna’nın objektif kalması gerektiğini söylüyorlar” dedi.

Ekonomik yaptırımlar için “Birkaç oligarkın hayatında zorlaşmaların olması halinde Putin’in geri adım atacağını göz önünde bulundurmak kendimce çok erken bir değer biçme olur” diyen Ünal, “Putin’i nasıl bir gelecek bekliyor?” sorusuna ise şu yanıtı verdi:

— Bunu bilemeyiz, savaşın sonucuna tarafından değerlendirebiliriz. Benim görebildiğim kadarıyla Ukrayna’daki savaş ya da Rusların deyimiyle operasyon planlandığı gibi gidiyor. Rusların büyük bir çoğunluğunun ve Putin’in iddiası Ukrayna halkı ile Rus halkının benzer halkı olduğu şeklindeydi. Dolayısıyla benzer millet ise kalkıp da buradaki halka aleyhinde Suriye’de olduğu gibi fazla ağır bombardıman içeren, fazla ayrıntılı bir işlem yapmak doğru olmazdı. Nitekim de yapmıyorlar. Bu kendilerine bir risk de oluşturmuş durumda lakin bu riski de göze alarak operasyonu sürdürüyorlar.

— Savaşın nasıl gelişeceği, Kiev düşerse neler olacağıyla aracısız olarak alakalı. Rusya bütün Ukrayna’yı denetim altına elde etmek isteyebilir mi? Batı Ukrayna’da Rus ve Rusya karşıtı bir milliyetçilikle eden Ukraynalılar bunu bir bozgun olarak kabul edip ülkeyi terk edebilirler mi? Yahut Zelensky hükümeti masaya oturup, Putin’in şartları temelinde bir müzakereye razı olur mu? Bunların hepsini bakmak lüzumlu.

— Eğer bütün bunlarda Putin istediklerinin hepsini büyük ölçüde alırsa, yerini sağlamlaştırmış olur. Milletlerarası kamuoyunda özellikle Batı dünyasında oluşturulan imajın da fazlaca bir etkisi kalmaz. Ama eğer operasyon zora girer ve Putin istediklerini alamaz, buna karşılık Ukrayna Rusya’nın enerjisini tüketen alana dönüştürülürse Putin’in geleceği o kadar parlak olmayabilir. Ama bu ihtimal bana cılız geliyor. Ukrayna’dan bir Afganistan çıkarmak muhtemel yok gibi. Bu konuda bir bahis olsa, oynamam. Çünkü savaşları başlamak kolaydır ama istediğiniz gibi son vermek her zaman basit değildir.

 “RUSYA’DA DARBE GELENEĞİ DEĞIL”

Milletlerarası İlişkiler Uzmanı Akademisyen Naim Babüroğlu da işgalin sonuçlarına dikkat çekti:

— Bu savaş nedeniyle AB ve NATO ülkelerini ABD’nin hayal etmediği şekilde birleştirmeyi sağladı. İsviçre bile 207 sene sonra birincil kere açık sözlülük kararını bozdu ve bu tarihi bir kırılma. Putin Donbas’la yetinseydi, Kırım’da olandan öbür bir şey olmayacaktı. Oysa işgal harekâtına başlamasıyla dünyayı birleştirmeyi başardı. Bütün ülkeler savunma harcamalarını da artırma kararı aldı.

“EĞER PARALI ASKERLERLE DEVAM EDERSE…”

— Yani Putin bu atak ile başarısız görünüyor. Fakat Kiev’i alırsa ve masaya oturursa ‘Kim kazanacak?’ sorusunun cevabı fazla açık apaçık. Bu savaş paralı askerler kullanarak hibrit bir savaşa dönüşür ve 5 yıldan uzun sürerse ve aralıksız Rus askeri Ukrayna’da kayıp verir. Üzerine diğer taraftan ekonomi günden güne kötüleşmeye devam ederse birkaç yıl sonra Putin’in gitme durumu düşünülebilir.

 

Yorum yapın

SMM Panel PDF Kitap indir